Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde kısmi iptal !DANIŞTAY KARARI

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde kısmi iptal !

Danıştay 8.Dairesinde açılan davada Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde bazı kısımların yürütülmesinin durdurulmasına karar verildi.

02.01.2017 tarih ve 29936 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2017 yılı Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin bazı hükümlerinin yürütülmesinin durdurulması ve iptali istemiyle Adalet Bakanlığı tarafından Danıştay 8.Dairesinde 2017/1257 Esas sayısı ile açılan davada, Daire, Tarifenin “Genel Hükümler” bölümünde yer alan 17. maddesinin 2.fıkrası ve 22. maddesi ile “Ücret Tarifesi” bölümünün Birinci Kısım İkinci Bölümünde yer alan 6. maddesi ve İkinci Kısım, İkinci Bölümde yer alan 7. maddesinin yürütülmesinin durdurulmasına karar verildi.

İşte o maddeler

Tahkimde ve Sigorta Tahkim Komisyonunda ücret

MADDE 17 –

(2) Sigorta Tahkim Komisyonları, Komisyona başvuranların taleplerinin kısmen veya tamamen kabulü halinde Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak üzere, Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez. Sigorta Tahkim Komisyonları, Komisyona başvuranların taleplerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, reddedilen kısım yönünden karşı taraf lehine Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak üzere ve 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunundaki beşte birlik orana uyulmak kaydıyla, Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücretin esas alınması gereken durumlarda da beşte birlik indirim yapılır. Ancak hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.

Seri davalarda ücret

MADDE 22 – (1) İhtiyari dava arkadaşlığının bir türü olan seri davalar ister ayrı dava konusu yapılsın ister bir davada birleştirilsin toplamda yirmi dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam avukatlık ücretine, toplamda altmışbeş dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %70’i oranında avukatlık ücretine, toplamda yüzdoksan dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %60’ı oranında avukatlık ücretine, toplamda yüzdoksandan fazla açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %40’ı oranında avukatlık ücretine hükmedilir. Duruşmalı işlerde bu şekilde avukatlık ücretine hükmedilmesi için dosyaya ilişkin tüm duruşmaların aynı gün aynı mahkemede yapılması gerekir.

 


6-) İl ve ilçe tüketici hakem heyetleri, sebze ve meyve hall hakem heyetleri ve benzeri heyetler ya da kurullar nezdinde sunulacak hizmetlerde, hizmete konu işin değerinin % 12’sinden aşağı olmamak üzere. Ancak hizmete konu işin değeri maktu ücretin altında ise hizmete konu işin değeri kadar.
360,00 TL
7-) Sulh Hukuk Mahkemelerinde takip edilen davalar için
990,00 TL

 

 

 

T.C.
DANIŞTAY
Sekizinci Dairesi
Esas No : 2017/1257
Karar No : 2017/00000
Tarih : 23.05.2017

 

  • 2017 YILI AVUKATLIK ÜCRET TARİFESİNİN BAZI HÜKÜMLERİNİN YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASI

İÇTİHAT METNİ

ÖZET :

Tarifenin “Genel Hükümler” bölümünde yer alan 17. maddesinin 2.fıkrası ve 22. maddesi ile “Ücret Tarifesi” bölümünün Birinci Kısım İkinci Bölümünde yer alan 6. maddesi ve İkinci Kısım, İkinci Bölümde yer alan 7. maddesinin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

İstemin Özeti : 02/01/2017 gün ve 29936 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 2017 Yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin “Genel Hükümler” bölümünde yer alan 11. maddesinin 7. Fıkrası, 13. maddesinin 1. fıkrası, 14. maddesinin 3. ve 4. fıkraları, 15. maddesinin 1. fıkrası, 17. maddesinin 2. ve 3. fıkraları ve 22. maddesi ile “Ücret Tarifesi” bölümünün Birinci Kısım, İkinci Bölümde yer alan 2. maddesinin (b) bendi ve 6. maddesi ile İkinci Kısım, İkinci Bölümde yer alan 7. maddesi, 8. maddesi, 17. maddesinin (a) ve (b) bentleri, 19. maddesinin (a) ve (b) bentleri, 21. maddesinin (a) ve (b) bentleri ve 24. maddesinin (b) bendi ile Üçüncü Kısımda yer alan 8. maddesinin iptali ve yürütmenin durdurulması istemidir.

Savunmanın Özeti : 02/01/2017 gün ve 29936 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 2017 Yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin dava konusu maddelerinin; avukatın çaba, gayret ve emekleri ile orantılı olarak düzenlendiği, dolayısıyla hukuka uygun olduğu ve istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi Kasım KİRAZLI’nın Düşüncesi: İstemin kısmen kabulü, kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince için gereği görüşüldü:

KARAR :

Dava; 02/01/2017 gün ve 29936 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2017 Yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin “Genel Hükümler” bölümünde yer alan 11. maddesinin 7. fıkrası, 13. maddesinin 1. fıkrası, 14. maddesinin 3. ve 4. fıkraları, 15. maddesinin 1. fıkrası, 17. maddesinin 2. ve 3. fıkraları ve 22. maddesi ile “Ücret Tarifesi” bölümünün Birinci Kısım, İkinci Bölümde yer alan 2. maddesinin (b) bendi ve 6. maddesi ile İkinci Kısım, İkinci Bölümde yer alan 7. maddesi, 8. maddesi, 17. maddesinin (a) ve (b) bentleri, 19. maddesinin (a) ve (b) bentleri, 21. maddesinin (a) ve (b) bentleri ve 24. maddesinin (b) bendi ile Üçüncü Kısımda yer alan 8. maddesinin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27. maddesinin 2. fıkrasında, idari işlemin uygulanması halinde giderilmesi güç ve olanaksız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda yürütmenin durdurulmasına karar verileceği kuralı yer almıştır.

02/01/2017 gün ve 29936 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 2017 Yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin “Genel Hükümler” bölümünde yer alan 17. maddesinin 2. fıkrası ve 22. maddesi ile “Ücret Tarifesi” bölümünün Birinci Kısım İkinci Bölümde yer alan 6. maddesi ve İkinci Kısım, İkinci Bölümde yer alan 7. maddesi dışındaki dava konusu düzenlemeler yönünden bu koşulların birlikte gerçekleşmediği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Tarifenin “Genel Hükümler” bölümünde yer alan 17. maddesinin 2. fıkrasının incelenmesi;

Tarifenin “Tahkimde ve Sigorta Tahkim Komisyonunda ücret” başlıklı 17. maddesinin dava konusu 2. fıkrasında “Sigorta Tahkim Komisyonları, Komisyona başvuranların taleplerinin kısmen veya tamamen kabulü halinde Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak üzere, Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez. Sigorta Tahkim Komisyonları, Komisyona başvuranların taleplerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, reddedilen kısım yönünden karşı taraf lehine Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak üzere ve 3/6/2007 tarihli 5684 sayılı Sigortacılık Kanunundaki beşte birlik orana uyulmak kaydıyla, Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücretin esas alınması gereken durumlarda da beşte birlik indirim yapılır. Ancak hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.” düzenlemesine yer verilmiştir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesinin 17. fıkrasında “Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir.” hükmü yer almaktadır.

Dava konusu tarife maddesiyle Sigorta Tahkim Komisyonlarında avukatlık ücretinin nasıl belirleneceği konusunda düzenlemeye yer verilmiştir. Tarifede Komisyona başvuranların taleplerinin kısmen veya tamamen kabulü halinde, tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak üzere, Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmedileceğinden bahsedilmiştir. Komisyona başvuranların taleplerinin kısmen veya tamamen reddi halinde ise tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak üzere ve 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunundaki beşte birlik orana uyulmak kaydıyla, Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmedilecektir.

Komisyona başvuranların taleplerinin kısmen veya tamamen reddi halinde; karşı taraf lehine Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenen avukatlık ücretinin, asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücretin altında kalması halinde, 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunundaki beşte birlik orana ne şekilde uyulacağı hususunda tereddütler yaşanabilmesi olasıdır. Başka bir ifadeyle, karşı taraf lehine Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretinin, asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücretin altında kalması halinde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücretin beşte birine mi, yoksa beşte birlik oran dikkate alınmayıp maktu ücrete mi hükmedileyeceği hususu anlaşılamamaktadır.

Öte yandan; Sigorta Tahkim Komisyonlarında takip edilen iş konusunun para ile değerlendirilip değerlendirilmediği ayrımı yapılmadan gerek Komisyona başvuranların taleplerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, gerekse Komisyona başvuranların taleplerinin kısmen veya tamamen kabulü halinde vekalet ücretinin tarifenin üçüncü bölümünde belirtilen nispi oranlara göre belirleneceğinden söz edilmektedir.

Bu nedenlerle madde de yer alan ifadeler tereddüte mahal vermeyecek şekilde herkes için açık ve anlaşılır olması gerekmekledir. Dolayısıyla uygulamada tereddüt doğuracağından bu maddeye ilişkin yürütmenin durdurulması isteminin kabulü gerekmektedir.

Tarifenin “Genel Hükümler” bölümünde yer alan 22. maddesinin incelenmesi;

Tarifenin “Seri davalarda ücret” başlıklı 22. maddesinde, “(1) İhtiyari dava arkadaşlığının bir türü olan seri davalar ister ayrı dava konusu yapılsın ister bir davada birleştirilsin toplamda yirmi dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam avukatlık ücretine, toplamda altmışbeş dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %70’i oranında avukatlık ücretine, toplamda yüzdoksan dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %60’ı oranında avukatlık ücretine, toplamda yüzdoksandan fazla açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %40’ı oranında avukatlık ücretine hükmedilir. Duruşmalı işlerde bu şekilde avukatlık ücretine hükmedilmesi için dosyaya ilişkin tüm duruşmaların aynı gün aynı mahkemede yapılması gerekir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anayasa’nın 141. maddesinin son fıkrasında, davaların en az giderle ve olanaklı olan çabuklukla sonuçlandırılmasının, yargının görevi olduğu belirtilmiş; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun “Avukatlığın Amacı” başlığını taşıyan 2. maddesinde, avukatlığın amacının; hukuki ilişkilerin düzenlenmesini, her türlü hukuki mesele ve anlaşmazlıkların adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesini ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını her derecede yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde sağlamak olduğu; “Avukatlık Ücreti” başlıklı 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan tutarı veya değeri ifade ettiği bildirilmiş; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 3’üncü maddesinin birinci fıkrasında da, yargı yerlerince avukata ait olmak üzere karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin belirlenmesinde, avukatın emeği ve çabasının, işin önemi ve niteliğinin ve davanın süresinin göz önünde tutulacağı belirtilmiştir.

Diğer taraftan; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Dürüst davranma ve doğruyu söyleme yükümlülüğü” başlığını taşıyan 29. maddesinin birinci fıkrasında, tarafların, dürüstlük kuralına uygun davranmak zorunda oldukları; “Usul ekonomisi ilkesi” başlıklı 30. maddesinde, hakimin, yargılamanın kabul edilebilir süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu; 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücretinin yargılama giderlerinden olduğu; 332. maddesinde, yargılama giderlerine, mahkemece kendiliğinden hükmedileceği yönünde düzenleme yapılmıştır.

Davalı idare tarafından uyuşmazlık konusu Tarife maddesi, tarafların adalet, hakkaniyet ilke ve ölçüleri içerisinde yer almayacak şekilde avukatlık ücreti ile sorumluluklarının benimsenmesi, seri davalarda harcanan emek ve çabanın oldukça üstünde avukatlık ücretine hükmedilerek taraflara ölçüsüz bir yükümlülük getirilmemesine, bu nedenle adil ve kademeli bir düzenleme yapılması gerektiğine ilişkin Dairemizin 20/04/2016 gün ve E:2015/15049 sayılı kararına istinaden yürürlüğe konulmuş ise de, yapılan kademelendirmenin beklenen bu ölçüsüzlüğü ortadan kaldırmayacağı açıktır. Daha açık bir ifade ile yirmi olarak belirlenen ilk kademeye kadar pratikte seri olarak özellikle idari yargıda çok az dava bulunduğu göz önüne alındığında, getirilen bu düzenlemenin esasen uygulanabilirliği pek az olacaktır. Diğer taraftan, toplamda altmışbeş dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %70’i oranında avukatlık ücretine hükmedileceği yolundaki düzenleme ile seri davalarda harcanan emek ve çabanın oldukça üstünde avukatlık ücretine hükmedilerek taraflara ölçüsüz bir yükümlülük getirilmesine yol açılacaktır. Dolayısıyla bu değişiklikle, avukatın hukuki yardımı ile aldığı avukatlık ücreti arasındaki nispetsizliğin giderilemeyeceği kuşkusuzdur. Bu nedenle kademelendirmenin gerek dosya sayısı açısından gerekse hükmedilecek ücretin oranı açısından başta usul ekonomisi olmak üzere, pratikteki uygulamalara ilişkin istatistiksel verilerin de hesaba katılmasıyla, belirtilen ilkeler ve gerçekte avukatın hukuki yardımının karşılığı oranı göz önüne alınarak makul bir şekilde yapılması gerekirken, seri davalarda ilk olarak 20’den başlar şekilde ve tam ücretin %70’i oranında avukatlık ücretine hükmedileceği şeklindeki düzenleme hukuka ve hak arama özgürlüğüne aykırı olduğundan bu maddeye ilişkin yürütmenin durdurulması isteminin kabulü gerekmektedir.

Tarifenin “Ücret Tarifesi” Bölümünün Birinci Kısım, İkinci Bölümde yer alan 6. maddesinin incelenmesi;

Tarifenin “Ücret Tarifesi” Bölümünün Birinci Kısım, İkinci Bölümde yer alan 6. maddesinde, “il ve ilçe tüketici hakem heyetleri, sebze ve meyve hal hakem heyetleri ve benzeri heyetler ya da kurullar nezdinde sunulacak hizmetlerde, hizmete konu işin değerinin %12’sinden aşağı olmamak üzere. Ancak hizmete konu işin değeri maktu ücretin altında ise hizmete konu işin değeri kadar 360.00 TL” düzenlemesi yer almaktadır.

Dava konusu tarife maddesiyle, il ve ilçe tüketici hakem heyetleri, sebze ve meyve hal hakem heyetleri ve benzeri heyetler ya da kurullar nezdinde sunulacak hizmetlerde avukatlık ücretinin nasıl belirleneceği konusunda düzenlemeye yer verilmiştir. Tarifede hakem heyetleri ve benzeri heyetler ya da kurullar nezdinde sunulacak hizmetlerde, hizmete konu işin değerinin %12’sinden aşağı olmamak üzere 360,00 TL maktu avukatlık ücretine hükmedileceği, ancak hizmete konu işin değeri maktu ücretin altında ise hizmete konu işin değeri kadar avukatlık ücretine hükmedileceğinden bahsedilmiştir.

Dava konusu tarife maddesinde, hakem heyetleri ve benzeri heyetler ya da kurullar nezdinde sunulacak hizmetlerde, hizmete konu işin değerinin maktu ücretin üzerinde olması halinde, hükmedilecek avukatlık ücretinin işin değerinin %12’sinden aşağı olamayacağı düzenlenmekle birlikte tarifenin “Ücret Tarifesi” Bölümünün Üçüncü Kısmında olduğu gibi azalan oranda bir kademelendirmeye gidilmemiştir.

Bu itibarla, işin değerinin maktu ücretin çok üzerinde olduğu hallerde de, avukatlık ücretinin işin değerinin %12‘si üzerinden hesaplanacağı anlaşıldığından, söz konusu durum, harcanan emek ve çabanın oldukça üstünde avukatlık ücretine hükmedilerek taraflara ölçüsüz bir yükümlülük getirilmesine neden olacaktır.

Öte yandan, dava konusu tarife maddesinde yer alan, “ve benzeri heyetler ya da kurullar” ibaresi nedeniyle, söz konusu maddenin hangi heyet ya da kurulları kapsadığı konusunda tereddütler yaşanabilmesi de olasıdır.

Bu durumda, Tarifenin “Ücret Tarifesi” Bölümünün Üçüncü Kısmında olduğu gibi azalan oranda bir kademelendirmeye gidilmemiş olması ve “ve benzeri heyetler ya da kurullar” ibaresi nedeniyle uygulamada tereddüte mahal verilmesi nedeniyle bu maddeye ilişkin yürütmenin durdurulması isteminin kabulü gerekmektedir.

Tarifenin “Ücret Tarifesi” Bölümünün İkinci Kısım İkinci Bölümde yer alan 7. maddesinin incelenmesi:

Tarifenin, “Ücret Tarifesi” Bölümünün İkinci Kısım, İkinci Bölümde yer alan 7. maddesinde, “Sulh Hukuk Mahkemelerinde takip edilen davalar için 990.00 TL” düzenlemesi yer almaktadır.

2016 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde 30/11/2016 tarihinde yapılan değişiklik ile Sulh Hukuk Mahkemelerinde takip edilen davalar için 700,00 TL vekalet ücreti belirlenmişti. Dava konusu tarife ile de bu tutar kısa zaman içinde yaklaşık %41 oranında artırılarak 990,00 TL’ye yükseltilmiştir.

Bu durumda belirtilen zaman dilimlerinde ekonomik verilerin çok üzerinde yapılan artışın haklı bir nedeni bulunmadığından bir önceki tarifeye göre bu maddede yapılan artışa ilişkin yürütmenin durdurulması isteminin kabulü gerekmektedir.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle, 02/01/2017 gün ve 29936 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, 2017 Yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin “Genel Hükümler” bölümünde yer alan 17. maddesinin 2. fıkrası ve 22. maddesi ile “Ücret Tarifesi” bölümünün Birinci Kısım İkinci Bölümünde yer alan 6. maddesi ve İkinci Kısım, İkinci Bölümde yer alan 7. maddesi yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen koşulların birlikte gerçekleştiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne diğer maddeler yönünden ise, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen koşulların birlikte gerçekleşmediği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması isteminin reddine, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 7 (yedi) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna itiraz yolu açık olmak üzere, 23/05/2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Etiketler: